{"id":697,"date":"2022-09-08T10:30:59","date_gmt":"2022-09-08T08:30:59","guid":{"rendered":"https:\/\/poplawy.sh.org.pl\/?page_id=697"},"modified":"2022-09-08T10:31:00","modified_gmt":"2022-09-08T08:31:00","slug":"szlak-pultuskich-mostow","status":"publish","type":"page","link":"https:\/\/poplawy.sh.org.pl\/index.php\/szlak-pultuskich-mostow\/","title":{"rendered":"Szlak pu\u0142tuskich most\u00f3w"},"content":{"rendered":"\n<figure class=\"wp-block-image size-large\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"1024\" height=\"499\" src=\"https:\/\/poplawy.sh.org.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/09\/DSC_2054_mosty-1024x499.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-698\" srcset=\"https:\/\/poplawy.sh.org.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/09\/DSC_2054_mosty-1024x499.jpg 1024w, https:\/\/poplawy.sh.org.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/09\/DSC_2054_mosty-300x146.jpg 300w, https:\/\/poplawy.sh.org.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/09\/DSC_2054_mosty-768x375.jpg 768w, https:\/\/poplawy.sh.org.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/09\/DSC_2054_mosty-1536x749.jpg 1536w, https:\/\/poplawy.sh.org.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/09\/DSC_2054_mosty-2048x999.jpg 2048w, https:\/\/poplawy.sh.org.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/09\/DSC_2054_mosty-615x300.jpg 615w\" sizes=\"auto, (max-width: 1024px) 100vw, 1024px\" \/><\/figure>\n\n\n\n<p><strong>Szlak miejski, pozwalaj\u0105cy pozna\u0107 wa\u017cniejsze \u00a0zabytki Pu\u0142tuska i urok tego miasta, zwanego \u201eWenecj\u0105 Mazowsza\u201d. W zale\u017cno\u015bci od czasu i ch\u0119ci do zwiedzania,\u00a0 jego przebycie mo\u017ce zaj\u0105\u0107 od dw\u00f3ch do kilkunastu godzin\u2026<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>D\u0142ugo\u015b\u0107 \u2013 16 km<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Warto zobaczy\u0107:<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p><em>12 pu\u0142tuskich most\u00f3w, \u015bluz, k\u0142adek nad Narwi\u0105 i jej kana\u0142ami, Dom Polonii \u2013 dawn\u0105 siedzib\u0119 biskup\u00f3w, \u201eMagdalenk\u0119\u201d, najd\u0142u\u017cszy w Europie rynek, ratusz z gotyck\u0105 wie\u017c\u0105, kolegiat\u0119 ze \u201esklepieniem pu\u0142tuskim\u201d i monumentaln\u0105 dzwonnic\u0105, dom, w kt\u00f3rym nocowa\u0142 Napoleon, ko\u015bci\u00f3\u0142 p.w. \u015bwi\u0119tych Piotra i Paw\u0142a, ko\u015bci\u00f3\u0142 p.w. \u015bw. J\u00f3zefa, fragmenty mur\u00f3w miejskich, figur\u0119 \u015bw. Jana Nepomucena, cmentarz \u015bwi\u0119tokrzyski, amfiteatr miejski, budynek dawnego ko\u015bcio\u0142a NMP<\/em><\/p>\n\n\n\n<p><strong>Trasa:<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Startujemy sprzed g\u0142\u00f3wnej bramy Bazy Biwakowej \u201ePop\u0142awy\u201d Stowarzyszenia Harcerskiego. Szos\u0105 Pu\u0142tusk \u2013 Obryte jedziemy w prawo w stron\u0119 Pu\u0142tuska. Mijamy drog\u0119 na Ponikiew i wje\u017cd\u017camy na wa\u0142 przeciwpowodziowy. W tym miejscu nasza trasa \u0142\u0105czy si\u0119 ze Szlakiem Narwia\u0144skim. Jedziemy w lewo. Po drodze podziwiamy widok na g\u00f3ruj\u0105cy nad brzegiem Narwi zamek biskup\u00f3w p\u0142ockich, pod kt\u00f3rych jurysdykcj\u0105 znajdowa\u0142 si\u0119 Pu\u0142tusk od XII do XVIII wieku, obecnie siedzib\u0119 Domu Polonii. Doje\u017cd\u017camy do ulicy Gajkowicza, skr\u0119camy w prawo i po chwili doje\u017cd\u017camy do pierwszego mostu, a w\u0142a\u015bciwie k\u0142adki dla pieszych. Tu spotykaj\u0105 si\u0119 a\u017c trzy szlaki&nbsp; rowerowe (Puszcza\u0144ski, Zielony i Narwia\u0144ski) oraz czerwony dla pieszych. Przekraczamy rzek\u0119, prowadz\u0105c rower (ze wzgl\u0119d\u00f3w bezpiecze\u0144stwa na k\u0142adce obowi\u0105zuje zakaz jazdy rowerem), dalej jedziemy prosto wzd\u0142u\u017c ogrodzenia parku Domu Polonii. Skr\u0119camy w prawo na Bulwar V Brygady Saper\u00f3w. Po lewej mijamy XVIII-wieczny budynek, na \u015bcianie kt\u00f3rego w 1977 umieszczono popiersie Joachima Lelewela \u2013 patrona mieszcz\u0105cej si\u0119 tu Biblioteki Publicznej. Placyk przed budynkiem do dzi\u015b nazywany jest przez mieszka\u0144c\u00f3w miasta \u201eplacem strace\u0144\u201d \u2013 tutaj mia\u0142 si\u0119 znajdowa\u0107 miejski pr\u0119gierz. Obecnie stoi tu kamie\u0144 z pami\u0105tkowymi p\u0142ytami po\u015bwi\u0119conymi Janowi z S\u0105cza Maleckiemu, kt\u00f3ry w Pu\u0142tusku za\u0142o\u017cy\u0142 i prowadzi\u0142 jedn\u0105 z pierwszych mazowieckich drukarni. Wje\u017cd\u017camy na najd\u0142u\u017cszy w Europie (ponad 400m) rynek miejski, od 6 wiek\u00f3w nieprzerwanie spe\u0142niaj\u0105cy sw\u0105 funkcj\u0119. Od strony po\u0142udniowo-wschodniej zamyka go sylweta&nbsp; zamku i stoj\u0105cej przed nim kaplicy p.w. Marii Magdaleny (zwanej potocznie \u201eMagdalenk\u0105\u201d) \u2013 rotundy z prezbiterium na planie kwadratu i dobudowan\u0105 zachodni\u0105 krucht\u0105. Na \u015brodku rynku wznosi si\u0119 budynek ratusza z ceglan\u0105, gotyck\u0105, o\u015bmiokondygnacyjn\u0105 wie\u017c\u0105, w kt\u00f3rej obecnie mie\u015bci si\u0119 Muzeum Regionalne. Warto do niego zajrze\u0107, aby obejrze\u0107 eksponaty zwi\u0105zane z histori\u0105 Pu\u0142tuska: od zabytk\u00f3w archeologicznych pochodz\u0105cych z wykopalisk prowadzonych na terenie rynku i zamku biskup\u00f3w, przez eksponaty sztuki i rzemios\u0142a ludowego, po fragmenty \u201emeteorytu pu\u0142tuskiego\u201d, kt\u00f3ry spad\u0142 w okolicach miasta w 1868 roku. Na \u015bcianach ratusza umieszczono tablice zwi\u0105zane z dziejami Pu\u0142tuska,&nbsp; m.in. upami\u0119tniaj\u0105ce wielk\u0105 pow\u00f3d\u017a w 1958 roku. (Jeszcze wi\u0119ksza nawiedzi\u0142a miasto w 1979; poziom wody zaznaczony jest na tabliczkach znajduj\u0105cych si\u0119 na dzwonnicy kolegiaty i budynku ratusza, a tak\u017ce kilku innych budynkach w mie\u015bcie). Na wysoko\u015bci ratusza, po po\u0142udniowo-zachodniej stronie rynku, w naro\u017cnej kamieniczce znajduje si\u0119 \u201eIzba Napoleo\u0144ska\u201d, prowadzona przez powo\u0142any przy Akademii Humanistycznej w Pu\u0142tusku O\u015brodek Studi\u00f3w Epoki Napoleo\u0144skiej. Napoleon Bonaparte go\u015bci\u0142 w Pu\u0142tusku dwukrotnie, w 1806 i 1812 roku. Jego pierwszy pobyt upami\u0119tnia dwuj\u0119zyczna tablica umieszczona na kamienicy po przeciwnej stronie rynku, w kt\u00f3rej mieszka\u0142 przez kilka dni po bitwie pod Pu\u0142tuskiem, stoczonej 26 grudnia przez wojska francuskie z wojskami rosyjskimi. Sama bitwa pozosta\u0142a nierozstrzygni\u0119ta, ale by\u0142a to jedna z serii bitew, kt\u00f3re zdecydowa\u0142y o powstaniu Ksi\u0119stwa Warszawskiego. Pu\u0142tusk zosta\u0142 uwieczniony na \u0141uku Triumfalnym w Pary\u017cu, a w czasach napoleo\u0144skich po Morzu P\u00f3\u0142nocnym p\u0142ywa\u0142a fregata Pu\u0142tusk (86 dzia\u0142). Rekonstrukcja bitwy jest jedn\u0105 z dorocznych atrakcji, \u015bci\u0105gaj\u0105cych do miasta rzesze turyst\u00f3w (w 2006 roku by\u0142a to najwi\u0119ksza inscenizacja bitwy napoleo\u0144skiej w Europie). Inne atrakcje \u2013 to rozliczne festyny i jarmarki, odbywaj\u0105ce si\u0119 na rynku, z kt\u00f3rych najwa\u017cniejszym jest jarmark \u015bw. Mateusza \u2013 patrona miasta \u2013 we wrze\u015bniu ka\u017cdego roku.<\/p>\n\n\n\n<p>P\u00f3\u0142nocn\u0105 pierzej\u0119 rynku zamyka pi\u0119kna kolegiata z monumentaln\u0105 dzwonnic\u0105, tr\u00f3jnawowa bazylika zbudowana w XV wieku. Jej naw\u0119 g\u0142\u00f3wn\u0105 przykrywa sklepienie kolebkowe, pokryte renesansow\u0105 polichromi\u0105, kt\u00f3ra po odkryciu w 1994 roku podnios\u0142a rang\u0119 bazyliki jako zabytku, a has\u0142o \u201esklepienie pu\u0142tuskie\u201d wesz\u0142o do historii sztuki. Jako ciekawostk\u0119 warto obejrze\u0107 \u015bcian\u0119 po\u0142udniowej kaplicy (na prawo od g\u0142\u00f3wnego wej\u015bcia), pokryt\u0105 flizami (p\u0142ytkami ceramicznymi) niderlandzkimi, zdobionymi kobaltow\u0105 dekoracj\u0105 z motywami figuratywnymi i krajobrazowymi. Przed kolegiat\u0105 stoi trzykondygnacyjna, XVI-wieczna dzwonnica.<\/p>\n\n\n\n<p>Przed kolegiat\u0105 zawracamy, jedziemy teraz wzd\u0142u\u017c po\u0142udniowo-wschodniej pierzei rynku, aby na jej ko\u0144cu, zaraz za budynkiem s\u0105du, na kt\u00f3rym widnieje tabliczka po\u015bwi\u0119cona \u201epiewcy Pu\u0142tuska\u201d, Wiktorowi Gomulickiemu, kt\u00f3ry tu przez pewien czas mieszka\u0142 i tu pisa\u0142 \u201eWspomnienia niebieskiego mundurka\u201d, na wysoko\u015bci ostatnio zmodernizowanej fontanny, skr\u0119ci\u0107 w lewo na Bulwar im. I Pu\u0142tuskiego Batalionu Saper\u00f3w. Przeje\u017cd\u017camy przez mostek na kanale \u201eB\u201d. Tu nasza trasa \u0142\u0105czy si\u0119 ze Szlakiem Bobra. Jedziemy d\u0142ugi czas wa\u0142em przeciwpowodziowym. Po oko\u0142o 2 km przeje\u017cd\u017camy przez kolejny most, tym razem na kanale \u201eA\u201d. Dalej prosto pod g\u00f3r\u0119, do ulicy Ko\u015bciuszki (po prawej mijamy Cmentarz \u2013Mauzoleum \u017bo\u0142nierzy Radzieckich&nbsp; i wiat\u0119 przystankow\u0105). Skr\u0119camy w lewo; jedziemy ulic\u0105 Ko\u015bciuszki a\u017c do skrzy\u017cowania z ulicami \u0141\u0105czn\u0105 i Wygon II. Po drodze mijamy dwa cmentarze: najpierw po lewej tzw. \u015bwi\u0119tokrzyski, od stoj\u0105cego na wzg\u00f3rzu XVI-wiecznego ko\u015bcio\u0142a p.w. \u015bw. Krzy\u017ca, potem, po prawej, cmentarz komunalny, za\u0142o\u017cony w 1918 roku w miejscu znajduj\u0105cych si\u0119 tu wcze\u015bniej cmentarzy wyznaniowych: ewangelickiego, protestanckiego i mahometa\u0144skiego. Na cmentarzu \u015bwi\u0119tokrzyskim spoczywaj\u0105 znakomici pu\u0142tuszczanie, a tak\u017ce uczestnicy walk o niepodleg\u0142o\u015b\u0107, pocz\u0105wszy od powstania listopadowego i styczniowego. W \u015bcian\u0119 ko\u015bcio\u0142a wmurowana by\u0142a srebrna puszka z sercem zmar\u0142ego w 1831 w pobliskim Kleszewie feldmarsza\u0142ka Iwana Dybicza, g\u0142\u00f3wnodowodz\u0105cego wojsk rosyjskich wys\u0142anych do st\u0142umienia powstania listopadowego. W 1905 roku,&nbsp; podczas strajk\u00f3w uczniowskich, kt\u00f3re mia\u0142y miejsce tak\u017ce w Pu\u0142tusku, kilku gimnazjalist\u00f3w zerwa\u0142o p\u0142yt\u0119, wydoby\u0142o puszk\u0119 i rozsypa\u0142o prochy. Za ten czyn miasto zosta\u0142o ob\u0142o\u017cone wysok\u0105 kontrybucj\u0105, kt\u00f3rej sp\u0142acenia podj\u0119li si\u0119 najbogatsi obywatele.<\/p>\n\n\n\n<p>Skr\u0119camy&nbsp; w lewo w ulic\u0119 Wygon II. Przeje\u017cd\u017camy przez czwarty most. Jedziemy drog\u0105 z p\u0142yt betonowych, a\u017c do ulicy Wsp\u00f3lnej. Po lewej stronie w zaro\u015blach warto zauwa\u017cy\u0107 stary, drewniany, a potem ocementowany krzy\u017c, stoj\u0105cy jakoby w miejscu zatopionego miasta. Skr\u0119camy we Wsp\u00f3ln\u0105 w prawo. Po chwili docieramy do pi\u0105tego mostu, tym razem na kanale \u201eC\u201d. Przeje\u017cd\u017camy go, a na najbli\u017cszym skrzy\u017cowaniu skr\u0119camy w lewo w ulic\u0119 Rybitew. Po kilkuset metrach doje\u017cd\u017camy do kolejnego mostu. Tu musimy zawr\u00f3ci\u0107 i ulic\u0105 Rybitew dotrze\u0107 do rynku, przeje\u017cd\u017caj\u0105c po drodze przez si\u00f3dmy most, na kanale \u201eB\u201d. Dalej prosto na drug\u0105 stron\u0119 rynku, w prawo wzd\u0142u\u017c rynku i na wysoko\u015bci kolegiaty doje\u017cd\u017camy do ulicy Benedykty\u0144skiej. Skr\u0119camy w lewo, podziwiamy widoczny po prawej, \u015bwietnie utrzymany ogr\u00f3d klasztorny. Po lewej widnieje pot\u0119\u017cna bry\u0142a pojezuickiego ko\u015bcio\u0142a p.w. \u015bwi\u0119tych Piotra i Paw\u0142a. Obecny budynek pochodzi z prze\u0142omu XVII i XVIII wieku, zosta\u0142 postawiony w miejscu poprzednich, dwukrotnie spalonych,&nbsp; ko\u015bcio\u0142\u00f3w jezuickich. W ich \u015bwi\u0105tyni i w pobliskiej kolegiacie w 1605 roku odby\u0142a si\u0119 uroczysto\u015b\u0107 beatyfikacji Stanis\u0142awa Kostki, w kt\u00f3rej uczestniczy\u0142 jego brat, Pawe\u0142. (Kanonizacja mia\u0142a miejsce w kolegiacie pu\u0142tuskiej w 1727 roku). W 1565 roku jezuici pu\u0142tuscy utworzyli kolegium \u2013 nowoczesn\u0105, jak na owe czasy szko\u0142\u0119, w kt\u00f3rej wyk\u0142adali m.in. s\u0142ynny kaznodzieja Piotr Skarga, t\u0142umacz Biblii Jakub Wujek i przysz\u0142y \u015bwi\u0119ty Andrzej Bobola.<\/p>\n\n\n\n<p>Przeje\u017cd\u017camy \u00f3smy most, przez kana\u0142 \u201eA\u201d. Za mostem skr\u0119camy w prawo w ulic\u0119 Baltazara, nazwan\u0105 tak ku czci bezimiennego, znanego pod pseudonimem \u201eBaltazar\u201d, zamachowca z Warszawy, kt\u00f3ry w czasie rewolucji 1905\u20131907 planowa\u0142 atak na pu\u0142tuskie wi\u0119zienie, a zgin\u0105\u0142 w potyczce z Rosjanami. Jedziemy prosto a\u017c do ulicy Wygon I, mijaj\u0105c po lewej tzw. \u201ewzg\u00f3rze Abrahama\u201d, na szczycie kt\u00f3rego sta\u0142a kiedy\u015b murowana cerkiew, wzniesiona w 1900 roku, a zburzona w 1925. Obecnie znajduje si\u0119 tu rodzaj ziemnego amfiteatru, zachowa\u0142y si\u0119 te\u017c resztki klasztornych piwnic. Skr\u0119camy w Wygon I w lewo, by ju\u017c po chwili na skrzy\u017cowaniu ponownie skr\u0119ci\u0107 w lewo w ruchliw\u0105 ulic\u0119 3. Maja. Po kilkuset metrach doje\u017cd\u017camy do placu Teatralnego przy du\u017cym skrzy\u017cowaniu. Po prawej mamy budynek czynnego do dzi\u015b szpitala, z widniej\u0105c\u0105 na frontowej \u015bcianie dat\u0105 ostatniej przebudowy w 1876 roku. Szpital zosta\u0142 erygowany w 1536 roku, jako trzeci w mie\u015bcie. Zesp\u00f3\u0142 budynk\u00f3w by\u0142 wielokrotnie przebudowywany, przez pewien czas mie\u015bci\u0142o si\u0119 tu tak\u017ce seminarium jezuickie. Do dzisiaj wi\u0119ksze walory zabytkowe zachowa\u0142 tylko jeden fragment obiektu \u2013 naro\u017cna \u201ebaszta\u201d, w kt\u00f3rej obecnie mie\u015bci si\u0119 ksi\u0119garnia. Mieszka\u0144cy Pu\u0142tuska czekaj\u0105 na nowy szpital \u2013 trwaj\u0105ca wiele lat budowa na podmiejskim osiedlu Pop\u0142awy ostatnio wreszcie przyspieszy\u0142a dzi\u0119ki dofinansowaniu z wojew\u00f3dzkiej kasy.<\/p>\n\n\n\n<p>Po lewej widzimy budynek, mieszcz\u0105cy obecnie kino \u201eNarew\u201d i Miejskie Centrum Kultury i Sztuki. Wzniesiony zosta\u0142 w latach 1907\u20131910 dla miejscowego Towarzystwa Muzyczno-Dramatycznego. Skr\u0119camy w lewo w ulic\u0119 \u015awi\u0119toja\u0144sk\u0105. Wje\u017cd\u017camy na kolejny most. Warto zsi\u0105\u015b\u0107 z roweru, aby podziwia\u0107 widok na kana\u0142 i s\u0105siednie mostki. Ten fragment miasta najbardziej uzasadnia miano \u201eWenecji Mazowsza\u201d, jakie nadano Pu\u0142tuskowi. Zaraz za mostkiem, po lewej stronie, rozpoczyna si\u0119 pas zieleni, ci\u0105gn\u0105cy si\u0119 wzd\u0142u\u017c kana\u0142u a\u017c do mostku Benedykty\u0144skiego. Z drugiej strony ograniczaj\u0105 go zachowane fragmenty miejskich mur\u00f3w obronnych, kt\u00f3re sw\u00f3j obecny kszta\u0142t uzyska\u0142y w II po\u0142owie XIX wieku. Drugi ich zachowany do dzisiaj fragment w\u0142\u0105czony jest w bry\u0142\u0119 ko\u015bcio\u0142a p.w. \u015bwi\u0119tych Piotra i Paw\u0142a \u2013 na jego ty\u0142ach w\u0142a\u015bnie jeste\u015bmy. Na tle mur\u00f3w stoi pomnik \u2013 popiersie Wiktora Gomulickiego, a tu\u017c przy \u015awi\u0119toja\u0144skiej \u2013 odrestaurowany kilka lat temu pomnik \u015bw. Jana Nepomucena \u2013 historycznego spowiednika kr\u00f3lowej Zofii, kt\u00f3rego jej m\u0105\u017c, czeski kr\u00f3l Wac\u0142aw, kaza\u0142 podda\u0107 torturom, a potem wrzuci\u0107 do We\u0142tawy \u2013 podobno za odmow\u0119 &nbsp;ujawnienia tajemnicy spowiedzi (kr\u00f3l podejrzewa\u0142 \u017con\u0119 o niewierno\u015b\u0107). Figury \u015bwi\u0119tego, zwane nepomukami od miejsca jego narodzin, spotyka si\u0119 cz\u0119sto przy drogach w s\u0105siedztwie most\u00f3w i rzek, jako patrona przepraw, a <a><\/a>wed\u0142ug tradycji ludowej tak\u017ce \u015bwi\u0119tego, kt\u00f3ry chroni pola i zasiewy przed powodzi\u0105. W okolicach gn\u0119bionego kl\u0119skami powodzi Pu\u0142tuska spotyka si\u0119 je szczeg\u00f3lnie cz\u0119sto.<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-large\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"1024\" height=\"473\" src=\"https:\/\/poplawy.sh.org.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/09\/DSC_2059_mosty-1024x473.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-700\" srcset=\"https:\/\/poplawy.sh.org.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/09\/DSC_2059_mosty-1024x473.jpg 1024w, https:\/\/poplawy.sh.org.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/09\/DSC_2059_mosty-300x139.jpg 300w, https:\/\/poplawy.sh.org.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/09\/DSC_2059_mosty-768x355.jpg 768w, https:\/\/poplawy.sh.org.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/09\/DSC_2059_mosty-1536x710.jpg 1536w, https:\/\/poplawy.sh.org.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/09\/DSC_2059_mosty-2048x946.jpg 2048w, https:\/\/poplawy.sh.org.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/09\/DSC_2059_mosty-649x300.jpg 649w\" sizes=\"auto, (max-width: 1024px) 100vw, 1024px\" \/><\/figure>\n\n\n\n<p>Zaraz za mostem skr\u0119camy ze \u015awi\u0119toja\u0144skiej w prawo w ulic\u0119 Staszica. Jedziemy prosto, po chwili mijaj\u0105c dziesi\u0105ty mostek, a raczej k\u0142adk\u0119 dla pieszych na kanale \u201eA\u201d. Na jej wysoko\u015bci skr\u0119camy w lewo w Alej\u0119 Polonii, by po chwili znale\u017a\u0107 si\u0119 na placu Marsza\u0142ka Pi\u0142sudskiego. Stoi tu wzniesiony w 2004 roku pomnik, po\u015bwi\u0119cony pami\u0119ci spo\u0142eczno\u015bci \u017cydowskiej zamieszkuj\u0105cej Ziemi\u0119 Pu\u0142tusk\u0105. Jeste\u015bmy na terenie dawnej dzielnicy \u017cydowskiej, niestety, jedyne materialne pozosta\u0142o\u015bci po licznej niegdy\u015b spo\u0142eczno\u015bci (41,32% mieszka\u0144c\u00f3w miasta w 1931 roku), to niszczej\u0105ce budynki przy ulicy Kotlarskiej po po\u0142udniowej stronie placu. Nie pozosta\u0142 \u015blad po stoj\u0105cej tu kiedy\u015b synagodze, ostatecznie rozebranej oko\u0142o 1970 roku.<\/p>\n\n\n\n<p>Z Alei Polonii skr\u0119camy w Kotlarsk\u0105 w prawo i jedziemy prosto, a\u017c do Bulwaru V Brygady Saper\u00f3w. Znamy ju\u017c to miejsce \u2013jeste\u015bmy przed Bibliotek\u0105 Publiczn\u0105. Skr\u0119camy w prawo i przeje\u017cd\u017camy przez przedostatni ju\u017c \u00a0most. U jego wlotu stoi kamie\u0144, po\u015bwi\u0119cony Aleksandrowi Gajkowiczowi (1897 \u2013 1971), tw\u00f3rcy nowoczesnych dr\u00f3g w Polsce. Zmierzamy Bulwarem do pierwszego skrzy\u017cowania, tu skr\u0119camy w prawo w ulic\u0119 Stare Miasto, by po kilkudziesi\u0119ciu metrach skr\u0119ci\u0107 w lewo w ulic\u0119 Przechodni\u0105, a z niej zn\u00f3w w lewo w kr\u0119t\u0105 ulic\u0119 Zau\u0142ek. Jeste\u015bmy na ty\u0142ach budynku dawnego ko\u015bcio\u0142a p.w. Naj\u015bwi\u0119tszej Marii Panny, w obecnym kszta\u0142cie wzniesionego w XVI wieku. W po\u0142owie XIX zosta\u0142 przekazany ewangelikom, kt\u00f3rym s\u0142u\u017cy\u0142 a\u017c do wybuchu II wojny \u015bwiatowej. Obecnie mie\u015bci si\u0119 tu Archiwum Pa\u0144stwowe m. st. Warszawy \u2013 Oddzia\u0142 w Pu\u0142tusku.<\/p>\n\n\n\n<p>Obje\u017cd\u017camy budynek od lewej strony i skr\u0119camy w prawo w ulic\u0119 Marii Panny, kt\u00f3r\u0105 doje\u017cd\u017camy ponownie do ulicy Stare Miasto. Na tych terenach istnia\u0142a osada, w miejscu kt\u00f3rej by\u0107 mo\u017ce zlokalizowano miasto. Skr\u0119camy w lewo i doje\u017cd\u017camy do Placu Teatralnego na wysoko\u015bci przyszpitalnej baszty. Jedziemy ponownie w lewo, po chwili docieramy do kolejnego na naszej trasie ko\u015bcio\u0142a \u2013 p.w. \u015bw. Jozefa. Budynki ko\u015bcio\u0142a i s\u0105siaduj\u0105cego z nim klasztoru reformat\u00f3w wzniesiono w XVII wieku. W 1803 roku w\u0142adze pruskie zarekwirowa\u0142y klasztor na wi\u0119zienie, zgromadzenie klasztorne ostatecznie przesta\u0142o istnie\u0107 w 1864 roku, w efekcie represji po powstaniu styczniowym.W budynku klasztoru mie\u015bci si\u0119 obecnie hospicjum.<\/p>\n\n\n\n<p>Jedziemy dalej prosto, na rozwidleniu wybieraj\u0105c drog\u0119 w prawo, w ruchliw\u0105 ulic\u0119 Daszy\u0144skiego. Mijamy dworzec autobusowy, przed kt\u00f3rym stoi pomnik pomordowanych podczas publicznej egzekucji 17 grudnia 1942 roku, ods\u0142oni\u0119ty w 1963, a potem zabudowania rektoratu i administracji Akademii Humanistycznej im. Aleksandra Gieysztora (dawniej Wy\u017cszej Szko\u0142y Humanistycznej) \u2013 pr\u0119\u017cnie rozwijaj\u0105cej si\u0119 niepublicznej uczelni wy\u017cszej, osi\u0105gaj\u0105cej najwy\u017csze notowania w rankingach.<\/p>\n\n\n\n<p>Doje\u017cd\u017camy do ulicy Wyszkowskiej. Zanim skr\u0119cimy w lewo, na most, warto pojecha\u0107 dalej prosto, by zobaczy\u0107 stoj\u0105cy po lewej, na prywatnej posesji, pomnik Marsza\u0142ka Pi\u0142sudskiego na Kasztance. To prywatna inicjatywa przedsi\u0119biorcy Andrzeja Grabowskiego. Zawracamy i &nbsp;skr\u0119camy wprawo, by dotrze\u0107 na ostatni, dwunasty most na Narwi (imienia Obro\u0144c\u00f3w Pu\u0142tuska). W pobli\u017cu mostu stoi pomnik \u201e\u017bo\u0142nierzom Wrze\u015bnia\u201d, upami\u0119tniaj\u0105cy odwag\u0119 \u017co\u0142nierzy, kt\u00f3rzy we wrze\u015bniu 1939 roku zatrzymali nacieraj\u0105ce na Pu\u0142tusk oddzia\u0142y hitlerowskie. Ods\u0142oni\u0119to go w 1980 roku.<\/p>\n\n\n\n<p>Przeje\u017cd\u017camy przez most. Tu nasza trasa \u0142\u0105czy si\u0119 ze Szlakiem Zielonym. Zaraz za mostem skr\u0119camy w szutrow\u0105 drog\u0119 w lewo, gdzie dodatkowo do\u0142\u0105cza Szlak Puszcza\u0144ski. Jedziemy w d\u00f3\u0142 w stron\u0119 rzeki i po chwili pod\u0105\u017camy wzd\u0142u\u017c wa\u0142u przeciwpowodziowego. Przecinamy ulic\u0119 Gajkowicza i jedziemy dalej r\u00f3wnolegle do wa\u0142u Szlakiem Narwia\u0144skim. Na ko\u0144cu wa\u0142u zje\u017cd\u017camy na szos\u0119 Pu\u0142tusk \u2013 Obryte i po chwili docieramy do Bazy.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"has-text-align-right\">&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; (Pawe\u0142 Zawadzki, Anna Mieczy\u0144ska)<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Szlak miejski, pozwalaj\u0105cy pozna\u0107 wa\u017cniejsze \u00a0zabytki Pu\u0142tuska i urok tego miasta, zwanego \u201eWenecj\u0105 Mazowsza\u201d. W zale\u017cno\u015bci od czasu i ch\u0119ci do zwiedzania,\u00a0 jego przebycie mo\u017ce zaj\u0105\u0107 od dw\u00f3ch do kilkunastu godzin\u2026 D\u0142ugo\u015b\u0107 \u2013 16 km Warto zobaczy\u0107: 12 pu\u0142tuskich most\u00f3w, \u015bluz, k\u0142adek nad Narwi\u0105 i jej kana\u0142ami, Dom Polonii \u2013 &hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":0,"parent":0,"menu_order":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","template":"","meta":{"footnotes":""},"class_list":["post-697","page","type-page","status-publish","hentry"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/poplawy.sh.org.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/697","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/poplawy.sh.org.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/pages"}],"about":[{"href":"https:\/\/poplawy.sh.org.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/page"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/poplawy.sh.org.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/poplawy.sh.org.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=697"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/poplawy.sh.org.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/697\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":701,"href":"https:\/\/poplawy.sh.org.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/697\/revisions\/701"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/poplawy.sh.org.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=697"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}