{"id":732,"date":"2022-09-09T08:56:55","date_gmt":"2022-09-09T06:56:55","guid":{"rendered":"https:\/\/poplawy.sh.org.pl\/?page_id=732"},"modified":"2022-09-09T08:56:55","modified_gmt":"2022-09-09T06:56:55","slug":"wielki-szlak-kurpiowski","status":"publish","type":"page","link":"https:\/\/poplawy.sh.org.pl\/index.php\/wielki-szlak-kurpiowski\/","title":{"rendered":"Wielki Szlak Kurpiowski"},"content":{"rendered":"\n<figure class=\"wp-block-image size-large\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"1024\" height=\"681\" src=\"https:\/\/poplawy.sh.org.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/09\/rezerwat_poplawy-1024x681.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-735\" srcset=\"https:\/\/poplawy.sh.org.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/09\/rezerwat_poplawy-1024x681.jpg 1024w, https:\/\/poplawy.sh.org.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/09\/rezerwat_poplawy-300x200.jpg 300w, https:\/\/poplawy.sh.org.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/09\/rezerwat_poplawy-768x511.jpg 768w, https:\/\/poplawy.sh.org.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/09\/rezerwat_poplawy-1536x1021.jpg 1536w, https:\/\/poplawy.sh.org.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/09\/rezerwat_poplawy-451x300.jpg 451w, https:\/\/poplawy.sh.org.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/09\/rezerwat_poplawy.jpg 2000w\" sizes=\"auto, (max-width: 1024px) 100vw, 1024px\" \/><\/figure>\n\n\n\n<p>Pu\u0142tusk \u2013 Zambski Ko\u015bcielne \u2013 Soko\u0142\u00f3w W\u0142o\u015bcia\u0144ski \u2013 Pulwy \u2013&nbsp; Gr\u00f3dek \u2013 Sadykierz \u2013 Pniewo \u2013 Rezerwat Wielgolas \u2013 Bartodzieje \u2013 Rezerwat Pop\u0142awy \u2013 Pu\u0142tusk&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p><strong>D\u0142ugo\u015b\u0107 \u2013 w zale\u017cno\u015bci od wybranego wariantu od 55 do 73 km<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Najd\u0142u\u017cszy z proponowanych szlak\u00f3w, pozwalaj\u0105cy pozna\u0107 zar\u00f3wno przyrod\u0119, jak i folklor mieszka\u0144c\u00f3w Puszczy Bia\u0142ej. Zach\u0119ca do dalszych wypraw.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Warto zobaczy\u0107<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p><em>Ko\u015bci\u00f3\u0142 i cmentarz w Zambskach Ko\u015bcielnych, ko\u015bcio\u0142y w Soko\u0142owie W\u0142o\u015bcia\u0144skim, Nowym Lubielu, Porz\u0105dziu, Sadykierzu, Ku\u017ani\u0119 Kurpiowsk\u0105 i ko\u015bci\u00f3\u0142 z malowanymi motywami kurpiowskimi w Pniewie, tereny osuszonych bagien na Pulwach, \u201erz\u0105\u015bnickie \u0142\u0105ki\u201d, le\u015bne rezerwaty Wielgolas i Pop\u0142awy.<\/em><\/p>\n\n\n\n<p><strong>Trasa:<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Zaczynamy w Pu\u0142tusku, sk\u0105d kiedy\u015b biskupi w\u0142adali Puszcz\u0105. Za znakami szlak\u00f3w pieszych kierujemy si\u0119 do k\u0142adki przez Narew, przeprowadzamy przez ni\u0105 rower i po jej drugiej stronie skr\u0119camy w lewo. Jedziemy wa\u0142em wzd\u0142u\u017c Narwi, na ko\u0144cu wa\u0142u doje\u017cd\u017camy do skrzy\u017cowania asfaltowych dr\u00f3g i kierujemy si\u0119 w lewo, na drog\u0119 do Ponikwi. Jedziemy asfaltow\u0105 drog\u0105 a\u017c do ko\u0144ca lasu. Wje\u017cd\u017caj\u0105c na otwart\u0105 przestrze\u0144, po lewej stronie zobaczymy pi\u0119kn\u0105 kapliczk\u0119. St\u0105d mamy do wyboru dwie alternatywne drogi do Zambsk Ko\u015bcielnych. <strong>Pierwsza<\/strong> pokrywa si\u0119 na odcinku do Szyg\u00f3wka ze Szlakiem Narwia\u0144skim, prowadz\u0105c przez wsie Ponikiew i Paw\u0142\u00f3wek. Z Szyg\u00f3wka przez las kierujemy si\u0119 wzd\u0142u\u017c Narwi do Zambsk. Przeje\u017cd\u017camy przez trudne dla rowerzyst\u00f3w, ale r\u00f3wnocze\u015bnie pi\u0119kne tereny nadnarwia\u0144skich \u0142\u0105k, zwane Pa\u0142\u0119k\u0105. Wybieraj\u0105c<\/p>\n\n\n\n<p><strong>drug\u0105, <\/strong>od figurki w Ponikwi jedziemy kilkadziesi\u0105t metr\u00f3w prosto asfaltow\u0105 drog\u0105 i przy samym lesie skr\u0119camy w prawo. Skrajem lasu, wzd\u0142u\u017c p\u00f3l i \u0142\u0105k, doje\u017cd\u017camy do rozwidlenia. Nie jedziemy dalej wzd\u0142u\u017c lasu, lecz prosto. Po kilkudziesi\u0119ciu metrach wje\u017cd\u017camy w las, a po kolejnych kilkudziesi\u0119ciu docieramy do szerokiej drogi. Skr\u0119camy w ni\u0105 w lewo. Jest to tzw. trakt ci\u00f3\u0142kowski. Po ponad kilometrze docieramy do skr\u0119tu w lewo, przy kt\u00f3rym jest ma\u0142a, zawieszona na drzewie tabliczka \u201eTocznabiel\u201d. Zmierzamy do tej malowniczej, a jednocze\u015bnie bardzo d\u0142ugiej wsi. Przeje\u017cd\u017camy przez ni\u0105 i wje\u017cd\u017camy w las, by po nieca\u0142ych 500 m wyjecha\u0107 na pola Zambsk Ko\u015bcielnych. Prosto, szerok\u0105, \u017cwirow\u0105 drog\u0105 docieramy do tej miejscowo\u015bci, w kt\u00f3rej nazwie, co rzadkie w j\u0119zyku polskim, wyst\u0119puje zbitka a\u017c czterech sp\u00f3\u0142g\u0142osek.<\/p>\n\n\n\n<p>Ta malowniczo po\u0142o\u017cona nad brzegiem Narwi wioska by\u0142a w \u015bredniowieczu miastem. Warto obejrze\u0107 ko\u015bci\u00f3\u0142 \u015bw. Wojciecha z ko\u0144ca XIX wieku i po\u0142o\u017cony w\u015br\u00f3d p\u00f3l cmentarz. Szczeg\u00f3lne wra\u017cenie sprawia kilka grob\u00f3w proboszcz\u00f3w tutejszej parafii, skupionych ko\u0142o siebie, z pi\u0119knymi, pochodz\u0105cymi z XIX i pocz\u0105tku XX wieku nagrobkami.<\/p>\n\n\n\n<p>Na cmentarzu s\u0105 te\u017c brzozowe krzy\u017ce na mogi\u0142ach nieznanych \u017co\u0142nierzy 1 Dywizji Legion\u00f3w im. Marsza\u0142ka J\u00f3zefa Pi\u0142sudskiego,<strong> <\/strong>kt\u00f3rzy polegli tu w za\u017cartych walkach na narwia\u0144skich przeprawach w 1939 roku. Je\u015bli w tym miejscu b\u0119dziemy w drug\u0105 niedziel\u0119 wrze\u015bnia, to mamy szans\u0119 wzi\u0105\u0107 udzia\u0142 w patriotycznej uroczysto\u015bci przy grobach \u017co\u0142nierzy, od pocz\u0105tku lat 90. organizowanej co roku przez tutejsz\u0105 spo\u0142eczno\u015b\u0107.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p>Z Zambsk ruszamy asfaltow\u0105 drog\u0105 w kierunku Soko\u0142owa W\u0142o\u015bcia\u0144skiego, mijaj\u0105c po drodze Kalinowo i Rozdzia\u0142y. W Soko\u0142owie na skrzy\u017cowaniu skr\u0119camy w lewo i wje\u017cd\u017camy na zielony szlak dla pieszych. Przeje\u017cd\u017camy przez mostek i docieramy do drewnianego ko\u015bcio\u0142a nad du\u017cym stawem. Warto go obejrze\u0107. Co prawda parafia w Soko\u0142owie istnieje zaledwie od lat 70. XX w., ale ko\u015bci\u00f3\u0142 w tym miejscu sta\u0142 ju\u017c w XVII w. Przez wieki by\u0142 wielokrotnie przebudowywany. Za ko\u015bcio\u0142em skr\u0119camy w prawo. wsch\u00f3d. Po chwili ko\u0144czy si\u0119 asfalt. Jedziemy prosto piaszczyst\u0105 drog\u0105. Po oko\u0142o 800 metrach po prawej stronie zobaczymy krzy\u017c, po\u015bwi\u0119cony powsta\u0144com styczniowym. Jeste\u015bmy na Pulwach. Dawniej by\u0142y tu ogromne bagna, zalewane wiosn\u0105 przez Narew. Latem mieszka\u0144cy korzystali z suchszych miejsc, \u017ceby zebra\u0107 troch\u0119 siana. W kolejnych wojnach i powstaniach miejsce to by\u0142o ostoj\u0105 r\u00f3\u017cnego rodzaju oddzia\u0142\u00f3w powsta\u0144czych. Tak by\u0142o w czasach potopu szwedzkiego, powstania styczniowego czy te\u017c w latach II wojny \u015bwiatowej i tu\u017c po wojnie, kiedy oddzia\u0142y partyzanckie \u015bciera\u0142y si\u0119 tu z si\u0142ami bezpiecze\u0144stwa.<\/p>\n\n\n\n<p>W latach 60. bagna zmeliorowano i czar Pulw prys\u0142, cho\u0107 p\u0142aski teren nadal wyr\u00f3\u017cnia si\u0119 urod\u0105.<\/p>\n\n\n\n<p>Od powsta\u0144czego krzy\u017ca jedziemy dalej prosto a\u017c do asfaltu. Tu zn\u00f3w mamy do wyboru dwa warianty trasy. Oba prowadz\u0105 do Gr\u00f3dka. Pierwszy jest jednak znacznie d\u0142u\u017cszy.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Do wyboru<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p><strong>Pierwszy<\/strong> <strong>wariant <\/strong>to d\u0142uga, ale fascynuj\u0105ca podr\u00f3\u017c przez Pulwy.<\/p>\n\n\n\n<p>Od naszego skrzy\u017cowania, gdzie podejmujemy decyzj\u0119, kt\u00f3ry wariant wybra\u0107, skr\u0119camy w lewo na asfalt. Zielony szlak prowadzi dalej prosto, my skr\u0119camy w prawo, do wsi Bielino. Przeje\u017cd\u017camy przez wie\u015b i jad\u0105c ca\u0142y czas asfaltem doje\u017cd\u017camy do parafialnej miejscowo\u015bci Lubiel Nowy. Jest tam stary, drewniany ko\u015bci\u00f3\u0142, kt\u00f3ry warto obejrze\u0107. Tu\u017c obok ko\u015bcio\u0142a znajduje si\u0119 plebania. Proboszcz lubielskiej parafii bardzo lubi zwierz\u0119ta, dlatego na du\u017cej dzia\u0142ce wok\u00f3\u0142 plebanii biegaj\u0105 daniele, kr\u00f3liki, kozy, g\u0119si, pawie i przedstawiciele wielu innych gatunk\u00f3w zwierz\u0105t. Na prawo od p\u0142otu plebanii jest droga do Narwi. Warto tam na chwil\u0119 podjecha\u0107, aby popatrze\u0107 na rzek\u0119. Poruszaj\u0105c si\u0119 wzd\u0142u\u017c p\u0142otu mo\u017cemy podziwia\u0107 zwierzyniec ksi\u0119dza proboszcza.<\/p>\n\n\n\n<p>Z Lubiela jedziemy na Pulwy. B\u0119dziemy przez kilka kilometr\u00f3w jecha\u0107 przez zmeliorowane tereny dawnych bagien. A\u017c do Porz\u0105dzia (ok. 10 kilometr\u00f3w) poruszamy si\u0119 po terenie, na kt\u00f3rym \u0142atwo si\u0119 zgubi\u0107. U\u0142atwieniem s\u0105 znaki zielonego szlaku pieszego, z kt\u00f3rych na znacznej cz\u0119\u015bci tej trasy korzystamy. Najpierw obje\u017cd\u017camy ko\u015bci\u00f3\u0142 dooko\u0142a i jedziemy asfaltow\u0105 drog\u0105 pocz\u0105tkowo w lewo (w kierunku przeciwnym ni\u017c ten, z kt\u00f3rego przyjechali\u015bmy) i zaraz w prawo. Doje\u017cd\u017camy do skrzy\u017cowania, skr\u0119camy w lewo na D\u0142ugosiod\u0142o i po oko\u0142o dw\u00f3ch kilometrach zn\u00f3w w prawo \u2013 zje\u017cd\u017camy z asfaltu. Jedziemy teraz do malutkiej wioski Ostr\u00f3wek, a zaraz za jej zabudowaniami, w kolonii Nowa Wie\u015b Lubielska, skr\u0119camy w lewo i po kilkuset metrach docieramy do miejscowo\u015bci Nury. Tu skr\u0119camy w prawo. Przeje\u017cd\u017camy obok dawnego cmentarza kolonist\u00f3w niemieckich.<\/p>\n\n\n\n<p>Teraz przed nami prawie trzy kilometry drogi do Gr\u0105d\u00f3w Polewnych. Tu\u017c przed t\u0105 wiosk\u0105 doje\u017cd\u017camy do szerszej, usypanej na podwy\u017cszeniu drogi. Skr\u0119camy zgodnie ze znakami szlaku zielonego w lewo, ale ju\u017c po chwili \u017cegnamy ten szlak. Odbija on w lewo, a my jedziemy drog\u0105 na podwy\u017cszeniu prosto. Po obu stronach rozci\u0105gaj\u0105 si\u0119 ogromne, p\u0142askie \u0142\u0105ki, z rzadka poro\u015bni\u0119te pojedynczymi brzozami i k\u0119pami krzak\u00f3w. Miejscowi m\u00f3wi\u0105 na te zmeliorowane bagna \u201erz\u0105\u015bnickie \u0142\u0105ki\u201d.<\/p>\n\n\n\n<p>Przed nami poro\u015bni\u0119ta drzewami skarpa. Kiedy dojedziemy do pierwszych drzew, skr\u0119camy w drog\u0119 w prawo. Przez kilkaset metr\u00f3w jedziemy pod koronami drzew, a\u017c zn\u00f3w wyjedziemy na \u0142\u0105ki. Tu\u017c za tym wyjazdem z lasu, po lewej stronie, ujrzymy fragment nie poro\u015bni\u0119tej drzewami skarpy. Mo\u017cemy si\u0119 na ni\u0105 wdrapa\u0107, by podziwia\u0107 fantastyczny widok na ogromne, rozleg\u0142e \u0142\u0105ki, po kt\u00f3rych niedawno jechali\u015bmy.<\/p>\n\n\n\n<p>Kiedy odpoczniemy, wracamy tak jak przyjechali\u015bmy do \u017cwirowej drogi i jedziemy w\u0105wozem pod g\u00f3r\u0119 skarpy. Przeje\u017cd\u017camy obok cmentarza i skr\u0119camy na asfaltow\u0105 drog\u0119 w prawo. Po kilkuset metrach od skr\u0119tu dojedziemy do ko\u015bcio\u0142a w Porz\u0105dziu. Jest to chyba najpi\u0119kniejszy drewniany ko\u015bci\u00f3\u0142 na Kurpiach. Pochodzi on z XIX wieku i zosta\u0142 wybudowany w Dzier\u017ceninie. Kiedy tamtejsi parafianie przed II wojn\u0105 \u015bwiatow\u0105 postanowili pobudowa\u0107 murowany ko\u015bci\u00f3\u0142, szybko znale\u017ali klienta na drewniany obiekt. Mieszka\u0144cy Porz\u0105dzia (tworzono tu wtedy now\u0105 parafi\u0119) kupili ko\u015bci\u00f3\u0142, rozebrali go i po przewiezieniu do rodzinnej miejscowo\u015bci z\u0142o\u017cyli na nowo.<\/p>\n\n\n\n<p>Od ko\u015bcio\u0142a ruszamy asfaltow\u0105 drog\u0105 w kierunku Rz\u0105\u015bnika (2 kilometry) i dalej w kierunku Pu\u0142tuska. Po kolejnych czterech kilometrach jeste\u015bmy w Gr\u00f3dku. Tu spotykaj\u0105 si\u0119 trasy obu wariant\u00f3w naszej wycieczki.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Wariant drugi <\/strong>pomija trudny odcinek trasy przez zmeliorowane tereny dawnych bagien. Na skrzy\u017cowaniu skr\u0119camy w prawo, a po przejechaniu kilku kilometr\u00f3w jeszcze raz w prawo w pierwsz\u0105 asfaltow\u0105 drog\u0119. Docieramy do miejscowo\u015bci Cygany. Wybieramy pierwsz\u0105 asfaltow\u0105 drog\u0119 w lewo i wspinamy si\u0119 na skarp\u0119 z pi\u0119knym widokiem na Pulwy. Jest to doskona\u0142e miejsce na odpoczynek.<\/p>\n\n\n\n<p>Dalej asfaltowa szosa doprowadzi nas do miejscowo\u015bci Gr\u00f3dek. Gdy dojedziemy do szosy Pu\u0142tusk \u2013 Rz\u0105\u015bnik, skr\u0119camy na ni\u0105 w lewo i po kilkuset metrach w prawo, do wsi.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>W tym miejscu szlaki obu wariant\u00f3w zn\u00f3w si\u0119 spotykaj\u0105.<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Jedziemy przez Gr\u00f3dek. Gdy miniemy ostatnie domy, b\u0119dzie ju\u017c wida\u0107 nast\u0119pn\u0105 miejscowo\u015b\u0107 \u2013 Sadykierz. Jest tu drewniany ko\u015bci\u00f3\u0142ek, z kt\u00f3rym wi\u0105\u017ce si\u0119 ciekawa i dramatyczna historia. W Sadykierzu od pocz\u0105tku XIX w. by\u0142 filialny ko\u015bci\u00f3\u0142ek parafii w Obrytem. W po\u0142owie sierpnia odbywa\u0142y si\u0119 w nim i odbywaj\u0105 nadal wielkie odpusty na \u015aw. Rocha. Kiedy\u015b by\u0142o to \u015bwi\u0119to pasterzy. W dawnych latach z nieodleg\u0142ych Pulw \u015bci\u0105ga\u0142y w to miejsce stada byd\u0142a. Co prawda ju\u017c od dziesi\u0105tk\u00f3w lat nie ma sp\u0119du byd\u0142a, ale tradycja wielkiego, ostatniego w roku odpustu na Kurpiach pozosta\u0142a. Kilka lata temu dosz\u0142o do tragicznego zdarzenia. Ko\u015bci\u00f3\u0142 zosta\u0142 podpalony i doszcz\u0119tnie sp\u0142on\u0105\u0142. Miejscowi Kurpie postanowili go odbudowa\u0107 i dzi\u0119ki pieni\u0105dzom, zbieranym w okolicznych parafiach, uda\u0142o im si\u0119 zrealizowa\u0107 ten zamiar. W odbudowie brali udzia\u0142 przedstawiciele chyba wszystkich rodzin z okolicy. Przez kilka lat odpusty odbywa\u0142y si\u0119 na pogorzelisku i placu budowy. Od 2006 roku ko\u015bci\u00f3\u0142 zn\u00f3w cieszy oko swoj\u0105 swojsk\u0105, kurpiowsk\u0105 urod\u0105.<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-large\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"1024\" height=\"665\" src=\"https:\/\/poplawy.sh.org.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/09\/sadykierz_kosciol-1024x665.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-733\" srcset=\"https:\/\/poplawy.sh.org.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/09\/sadykierz_kosciol-1024x665.jpg 1024w, https:\/\/poplawy.sh.org.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/09\/sadykierz_kosciol-300x195.jpg 300w, https:\/\/poplawy.sh.org.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/09\/sadykierz_kosciol-768x499.jpg 768w, https:\/\/poplawy.sh.org.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/09\/sadykierz_kosciol-1536x997.jpg 1536w, https:\/\/poplawy.sh.org.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/09\/sadykierz_kosciol-2048x1330.jpg 2048w, https:\/\/poplawy.sh.org.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/09\/sadykierz_kosciol-462x300.jpg 462w\" sizes=\"auto, (max-width: 1024px) 100vw, 1024px\" \/><\/figure>\n\n\n\n<p>Za ko\u015bcio\u0142em po 100 metrach skr\u0119camy w lewo i asfaltow\u0105 drog\u0105 jedziemy przez ma\u0142e wioski. Kiedy sko\u0144czy si\u0119 asfalt, \u017cwirow\u0105 drog\u0105 kierujemy si\u0119 prosto. Wkr\u00f3tce ujrzymy wie\u017ce ko\u015bcio\u0142a w Pniewie. Ta miejscowo\u015b\u0107 jest kolejnym celem naszej wycieczki. Warto tu dotrze\u0107<strong>,<\/strong> bo to wioska, w kt\u00f3rej silne s\u0105 jeszcze tradycje kurpiowskie. Pi\u0119kny ko\u015bci\u00f3\u0142 pw. \u015bw. Jana Chrzciciela z kurpiowskimi elementami wystroju i Ku\u017ania Kurpiowska \u2013 izba regionalna prowadzona si\u0142ami spo\u0142ecznymi, to obowi\u0105zkowe obiekty do zwiedzania.<\/p>\n\n\n\n<p>Cho\u0107 parafia w Pniewie powsta\u0142a ju\u017c w XV wieku, obecny ko\u015bci\u00f3\u0142 jest stosunkowo m\u0142ody, bo wybudowany w latach 1916\u20131928. Poprzednie \u015bwi\u0105tynie by\u0142y drewniane i kilka razy zosta\u0142y spalone. Ko\u015bci\u00f3\u0142 jest w stylu neogotyckim, z elementami neobaroku. Bardzo \u0142atwo w jego wystroju zauwa\u017cy\u0107 nawi\u0105zania do sztuki kurpiowskiej, zw\u0142aszcza charakterystyczne czerwono-czarne wzory, stosowane w hafcie Kurpi\u00f3w Bia\u0142ych, w malowid\u0142ach pokrywaj\u0105cych sufit i filary. Przed ko\u015bcio\u0142em znajduje si\u0119 krzy\u017c, upami\u0119tniaj\u0105cy \u017co\u0142nierzy pniewskiej plac\u00f3wki AK, zamordowanych przez Niemc\u00f3w w latach wojny.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p>Najwi\u0119ksz\u0105 atrakcj\u0105 Pniewa jest Ku\u017ania Kurpiowska, zlokalizowana w budynku starej murowanej szko\u0142y. Stworzy\u0142a j\u0105, i prowadzi do dzi\u015b, pani Halina Witkowska. Mo\u017cemy obejrze\u0107 wystr\u00f3j i umeblowanie dawnych chat kurpiowskich. Jest wi\u0119c kuchnia, \u0142\u00f3\u017cka, szafy i kredensy, wiele drobniejszych element\u00f3w wystroju, a tak\u017ce oryginalne krosno.<\/p>\n\n\n\n<p>Kiedy ju\u017c odwiedzimy Ku\u017ani\u0119 i ko\u015bci\u00f3\u0142, cofnijmy si\u0119 drog\u0105, kt\u00f3r\u0105 tu przyjechali\u015bmy, kilkaset metr\u00f3w, do zielonej remizy stra\u017cackiej. Przy niej skr\u0119camy w lewo, w dolin\u0119 malusie\u0144kiej rzeczki Prut. \u017bwirow\u0105 drog\u0105 jedziemy ca\u0142y czas prosto, przecinamy asfaltow\u0105 szos\u0119 i kierujemy si\u0119 do kolejnego asfaltu, widz\u0105c po prawej stronie drewniany wiatrak. Niestety, od kiedy pod\u0142\u0105czono do niego pr\u0105d, nie ma on ju\u017c \u015bmigie\u0142. Kiedy dotrzemy do asfaltu, skr\u0119camy w prawo. Piaszczysta droga wiedzie do lasu. Na kilkaset metr\u00f3w przed nim, na rozje\u017adzie wybieramy drog\u0119 w lewo. Wkr\u00f3tce wje\u017cd\u017camy w lasy Puszczy Bia\u0142ej. Po przejechaniu ok. kilometra le\u015bnym traktem docieramy do skrzy\u017cowania.<\/p>\n\n\n\n<p>Tu skr\u0119camy w lewo do Rezerwatu Wielgolas. Znajduje si\u0119 on po prawej stronie naszej drogi. Na 300 metr\u00f3w przed nim mijamy po lewej pomnik przyrody \u2013 ogromny d\u0105b, pami\u0119taj\u0105cy czasy, gdy biskupi w\u0142adali Puszcz\u0105. Rezerwat le\u015bny Wielgolas to fragment ponad 100-letniego lasu sosnowego. Pot\u0119\u017cne drzewa szumi\u0105 nad nami. Przy tablicy rezerwatu skr\u0119camy wzd\u0142u\u017c jego granicy w prawo i po kilkuset metrach docieramy do szerszej drogi. Skr\u0119camy w lewo i zd\u0105\u017camy do otoczonej lasami wsi Bartodzieje. Jest to stara wie\u015b, za\u0142o\u017cona jeszcze przez biskup\u00f3w jako wie\u015b s\u0142u\u017cebna wobec grodu w Pu\u0142tusku. Jej mieszka\u0144cy dostarczali na biskupie sto\u0142y mi\u00f3d z le\u015bnych barci \u2013 st\u0105d nazwa wioski.<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-large\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"1024\" height=\"681\" src=\"https:\/\/poplawy.sh.org.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/09\/rez_wielgolas-1024x681.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-734\" srcset=\"https:\/\/poplawy.sh.org.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/09\/rez_wielgolas-1024x681.jpg 1024w, https:\/\/poplawy.sh.org.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/09\/rez_wielgolas-300x200.jpg 300w, https:\/\/poplawy.sh.org.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/09\/rez_wielgolas-768x511.jpg 768w, https:\/\/poplawy.sh.org.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/09\/rez_wielgolas-1536x1021.jpg 1536w, https:\/\/poplawy.sh.org.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/09\/rez_wielgolas-451x300.jpg 451w, https:\/\/poplawy.sh.org.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/09\/rez_wielgolas.jpg 2000w\" sizes=\"auto, (max-width: 1024px) 100vw, 1024px\" \/><\/figure>\n\n\n\n<p>Na samym \u015brodku wioski jest rzadko spotykane skrzy\u017cowanie a\u017c siedmiu dr\u00f3g. Przy nim \u0142adna, typowa dla kurpiowszczyzny kapliczka. My, licz\u0105c od drogi, kt\u00f3r\u0105 przyjechali\u015bmy, skr\u0119camy w drug\u0105 w lewo. Teraz traktem bartodziejskim jedziemy do Pu\u0142tuska. Do \u015bciany lasu prowadzi asfalt, dalej szeroka, piaszczysta droga przez b\u00f3r. Je\u015bli w\u0142a\u015bnie jest koniec lata b\u0105d\u017a pocz\u0105tek jesieni, warto poszuka\u0107 grzyb\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n<p>Gdy dotrzemy do skraju lasu, mo\u017cemy jeszcze skr\u0119ci\u0107 w w\u0105sk\u0105 dr\u00f3\u017ck\u0119 w lewo. Poprowadzi nas ona do rezerwatu le\u015bnego Pop\u0142awy. Od traktu bartodziejskiego, kt\u00f3rym przyjechali\u015bmy, rezerwat oddalony jest o kilkaset metr\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n<p>Jedziemy dalej do Pu\u0142tuska. Po kilkuset metrach zaczyna si\u0119 asfalt, a po jeszcze kilkudziesi\u0119ciu po lewej stronie miniemy Nadle\u015bnictwo Pu\u0142tusk. Na jego terenie umieszczono tablice informacyjne, obrazuj\u0105ce faun\u0119 i flor\u0119 Puszczy Bia\u0142ej. Kilkadziesi\u0105t metr\u00f3w za Nadle\u015bnictwem, tu\u017c obok naszej drogi, znajduje si\u0119 pocz\u0105tek kr\u00f3tkiej \u015bcie\u017cki ekologicznej. Prowadzi ona w prawo, po ciekawym terenie bagienno-le\u015bnym. Na \u015bcie\u017cce le\u015bnicy usytuowali kilka du\u017cych tablic informacyjnych.<\/p>\n\n\n\n<p>Jeste\u015bmy w Pop\u0142awach. Ju\u017c tylko kilkaset metr\u00f3w dzieli nas od skrzy\u017cowania z ulic\u0105 Tartaczn\u0105, po przeci\u0119ciu kt\u00f3rej ulic\u0105 Gajkowicza doje\u017cd\u017camy do znanej nam k\u0142adki dla pieszych nad Narwi\u0105.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Pu\u0142tusk \u2013 Zambski Ko\u015bcielne \u2013 Soko\u0142\u00f3w W\u0142o\u015bcia\u0144ski \u2013 Pulwy \u2013&nbsp; Gr\u00f3dek \u2013 Sadykierz \u2013 Pniewo \u2013 Rezerwat Wielgolas \u2013 Bartodzieje \u2013 Rezerwat Pop\u0142awy \u2013 Pu\u0142tusk&nbsp; D\u0142ugo\u015b\u0107 \u2013 w zale\u017cno\u015bci od wybranego wariantu od 55 do 73 km Najd\u0142u\u017cszy z proponowanych szlak\u00f3w, pozwalaj\u0105cy pozna\u0107 zar\u00f3wno przyrod\u0119, jak i folklor mieszka\u0144c\u00f3w Puszczy &hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":0,"parent":0,"menu_order":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","template":"","meta":{"footnotes":""},"class_list":["post-732","page","type-page","status-publish","hentry"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/poplawy.sh.org.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/732","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/poplawy.sh.org.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/pages"}],"about":[{"href":"https:\/\/poplawy.sh.org.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/page"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/poplawy.sh.org.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/poplawy.sh.org.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=732"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/poplawy.sh.org.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/732\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":736,"href":"https:\/\/poplawy.sh.org.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/732\/revisions\/736"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/poplawy.sh.org.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=732"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}